Hạng Võ

Thân thiện

Hạng Võ là một nhân vật lịch sử nổi tiếng với sức mạnh phi thường.

Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhân vật lịch sử nổi tiếng thời Hán - Sở tranh hùng trong lịch sử Trung Quốc: "Hạng Võ" (hay Hạng Vũ, tên thật là Hạng Tịch) là một lãnh tụ quân sự kiệt xuất, từng xưng là "Tây Sở Bá Vương", nổi tiếng với sức mạnh phi thường, khí phách anh hùng và bi kịch thất bại trước Lưu Bang.
   • Biểu tượng cho sức mạnh, dũng khí và tính cách hào hiệp, nhưng cũng là hình ảnh của sự bất khuất và bi kịch: Trong văn hóa, "Hạng Võ" thường được nhắc đến như một chuẩn mực về sức mạnh võ nghệ và ý chí kiên cường.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Sử sách còn ghi lại nhiều chiến tích lẫy lừng của Hạng Võ.
  • Tính cách kiêu hùng và bi kịch của Hạng Võ là đề tài cho nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật.
  • Anh ấy có sức khỏe như Hạng Võ, có thể khiêng vật nặng một mình.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sức Hạng Võ": cụm từ dùng để ví von, so sánh sức mạnh phi thường của một người với Hạng Võ.

  • Lực sĩ đó có sức Hạng Võ, dễ dàng phá kỷ lục cử tạ.

• "Khí khái Hạng Võ": chỉ khí phách anh hùng, kiên cường, bất khuất trước nghịch cảnh, giống như Hạng Võ.

  • Dù thất bại, ông ấy vẫn giữ được khí khái Hạng Võ, không hề khuất phục.

Biến thể và từ gần giống

• Hạng Vũ: Cách gọi khác cùng chỉ nhân vật này ("Vũ" là tên tự, "Võ" là cách đọc phổ biến trong tiếng Việt).
• Hạng Tịch: Tên thật của Hạng Võ.
• Tây Sở Bá Vương: Tước hiệu Hạng Võ tự xưng sau khi chia đôi thiên hạ.

Từ đồng nghĩa (trong ngữ cảnh ví von sức mạnh)

• Tráng sĩ: Người có sức lực cường tráng, khí phách.
• Dũng tướng: Vị tướng dũng mãnh.
• Hào kiệt: Người tài giỏi, khí phách hơn người.

Thành ngữ, điển tích liên quan

• "Hạng Võ biệt Ngu Cơ": Điển tích nói về cảnh Hạng Võ chia ly với ái thiếp Ngu Cơ ở Cai Hạ, thường diễn tả cảnh biệt ly đầy bi tráng của những anh hùng.

  • Cuộc chia tay của họ như cảnh Hạng Võ biệt Ngu Cơ, đầy nước mắt và lưu luyến.

• "Vượt sông Ô Giang" / "Không mặt mũi nào về gặp lại cha anh Giang Đông": Xuất phát từ câu nói của Hạng Võ trước khi tự vẫn, diễn tả tâm trạng hổ thẹn, không cam lòng vì thất bại, quyết không trở về trong cảnh thua trận.

  • Công ty thua lỗ nặng, giám đốc cảm thấy "không mặt mũi nào về gặp lại cha anh Giang Đông" với các cổ đông.

Học thuật

1. Sử ký: Hạng Võ người đất Hạ Tương, tên Tịch, tự Vũ (Võ), thuở nhỏ đã có kỳ tài. Họ Hạng đời đời làm tướng quốc nước Sở, được phong ở đất Hạng nên lấy họ là Hạng. Lúc còn nhỏ, Tích học chữ, học chẳng nên bèn bỏ đi học kiếm thuật, cũng chẳng nên mới nói: "Biết chữ chỉ đủ viết tên họ mà thôi. Kiếm chỉ đánh lại một người, không bõ công học. Nên học cái đánh lại được vạn người." Chú là Hạng Lượng bèn dạy cho học binh pháp. Tịch mừng lắm
2. Tần Thủy Hoàng đi chơi Cối Kê, vượt qua chiết Qiang. Lương và Tịch cùng đi xem. Yịch nói: "Có thể cướp và thay thế hắn !"
3. Thời Tần Nhị Thế, Tịch cùng chú là Hạng Lương dấy quân khởi nghĩa, tụ tập được 8.000 quân tinh nhuệ chống Tầ, giúp Sở. Sở Hoài Vương phong Tịch làm Thượng tướng quân. Hạng Vũ đem quân đánh tan quân Tần 9 trận. Thanh thế quân Sở át cả quân các nước chư hầu, tự xưbng là Tây Sở Bá Vương, chia đôi thiên hạ làm vương các chư hầu, cùng Hán Vương Lưu Bang tranh thiên hạ
4. Hán Vương cùng hẹn với Hàn Tín và Bành Việt hiệp sức đánh Sở Bá Vương. Bấy giờ Sở Bá Vương đóng quân trong thành Cai Hạ, binh ít, lương hết. Quân Hán và quân chư hầu bổ vây mấy vòng. Đang đêm, Sở Bá Vương nghe quân Hán ở 4 mặt đều hát giọng Sở, kinh hoàng nói: "Hán đã lấy được Sở rồi chăng ? Sao mà người Sở đông thế ?"
5. Sở Bá Vương bèn lên ngựa đang đêm phá vỡ vòng vây xông ra phía Nam, phi ngựa chạy cùng 800 tráng sĩ khác. Đến khi sa vào trong đầm lầy, quân Hán đuổi lịp. Sở Bá Vương bèn đem quân đi về hướng đông, đến Đông thành, bấy giờ chỉ còn 28 kỵ binh, mấy ngàn kỵ binh Hán đuổi theo. Sở Bá Vương muốn vượt sông ô Giang. Người Đình trưởng ô Giang cắm thuyền đợi bảo Sở Bá Vương: "Giang đông tuy nhỏ, đất vài ngàn dặm, dân vài mươi vạn, cũng đủ làm vương, xin đại vương mau mau vượt sông." Sở Bá Vương cười mà rằng: "Trời hại ta, ta vượt qua sông làm gì. Vã chăng Tịch này cùng 8.000 con em Giang Đông vượt Trường Giang đi về hướng Tây, nay không còn lấy một người trở về. Dù cho các bậc cha anh ở Giang Đông thương ta cho ta làm vương, ta cũng không còn mặt mũi nào mà thấy họ nữa. Dù họ không nói, Tịch này há chẳng thẹn trong lòng hay sao ?". Bèn bảo đình trưởng: Ta biết ông là bậc trưởng giả, ta cưỡi con ngựa này đi đến đâu cũng vô địch, thường một ngày đi ngàn dặm, ta không nở giết, cin biếu ông." Sở Bá Vương xuống ngựa đi bộ, cầm khí giới ngắn để tiếp chiến. Một mình Tịch giết mấy trăm quân, thân bị hơn 10 vết thương, quay lại thấy kỵ binh của Hán là Lữ Mã Đông bèn nói: "ông có phải là cố nhân của ta đó không ? ta nghe nói Hán mua đầu ta ngàn vàng, phong ấp vạn hộ. Ta làm ơn cho ngà ngươi đây." Rồi Hạng vương tự đâm cổ chết. (Theo Hạng Vũ bản kỹ)
6. Hạng Võ mình cao 8 tthưóc, có sức mạnh cất nỗi các vạc (Trước miếu vua Hạ Vũ có cái vạc nặng chỉ mình Tịch nhấc nỗi), tài năng chí khí hơn người
7. Xem Lửa Tần tro Hạng, Lửa đốt A Phòng. Vân Tiên: Có người họ Hớn tên Minh
8. Sức đương Hạng Võ, mạnh kình Trương Phi